नेपाल राष्ट्र बैंक – द्वितीय पत्र (Second Paper)
अभ्यास सेट – ०३
विषय: अर्थशास्त्र, व्यवस्थापन र बैंकिङ कानुन
पूर्णाङ्क: १०० | समय: ३ घण्टा
१. वित्तीय बजार (Financial Market) भन्नाले के बुझिन्छ? मुद्रा बजार (Money Market) र पूँजी बजार (Capital Market) बीचका भिन्नताहरू उल्लेख गर्नुहोस् । ३+७=१०
What is meant by Financial Market? Mention the differences between the Money Market and Capital Market.💡 सुझाव (१० अङ्क):
कोषको बचतकर्ता र ऋण लिने बीचको मिलन बिन्दुलाई वित्तीय बजार भन्नुहोस्। अल्पकालीन (मुद्रा बजार) र दीर्घकालीन (पूँजी बजार) कारोबारका आधारमा उपकरण, अवधि र जोखिम समेटेर तुलनात्मक तालिका बनाउनुहोस्।
२. प्रत्यक्ष वैदेशिक लगानी (FDI) भनेको के हो? नेपाल जस्तो अल्पविकसित देशमा FDI भित्र्याउँदा हुने फाइदा र यसमा रहेका चुनौतीहरू चर्चा गर्नुहोस् । ३+७=१०
What is Foreign Direct Investment (FDI)? Discuss the benefits and challenges of attracting FDI in a least developed country like Nepal.💡 सुझाव (१० अङ्क):
विदेशी लगानीकर्ताले कुनै देशमा पुँजी र प्रविधि सहित गर्ने लगानी FDI हो। फाइदामा प्रविधि हस्तान्तरण र रोजगारी लेख्नुहोस् भने चुनौतीमा राजनीतिक अस्थिरता, कानुनी झन्झट र पूर्वाधारको अभाव उल्लेख गर्नुहोस्।
३. गरीबी (Poverty) भनेको के हो? नेपालमा गरीबी निवारणका लागि वित्तीय क्षेत्रले कसरी सहयोग पुऱ्याउन सक्छ? सुझाव दिनुहोस् । ३+७=१०
What is Poverty? How can the financial sector help in poverty alleviation in Nepal? Provide suggestions.💡 सुझाव (१० अङ्क):
आधारभूत आवश्यकता पुरा गर्न नसक्ने अवस्था गरीबी हो। वित्तीय क्षेत्रले लघुवित्त (Microfinance), सहुलियतपूर्ण कर्जा, र उद्यमशीलता विकास मार्फत आयआर्जनका अवसर सिर्जना गर्ने कुरामा जोड दिनुहोस्।
४. मानव संशाधन व्यवस्थापन (Human Resource Management) भन्नाले के बुझिन्छ? आधुनिक संगठनमा HRM का प्रमुख कार्यहरू बारे चर्चा गर्नुहोस् । ३+७=१०
What is meant by Human Resource Management (HRM)? Discuss the major functions of HRM in a modern organization.💡 सुझाव (१० अङ्क):
संगठनका लागि योग्य जनशक्ति प्राप्ति, विकास र उपयोग गर्ने प्रक्रिया HRM हो। कार्यहरूमा भर्ना र छनौट, तालिम, कार्यसम्पादन मूल्याङ्कन र कर्मचारी सुरक्षण (Retention) जस्ता बुँदाहरू व्याख्या गर्नुहोस्।
५. नियन्त्रण (Controlling) भनेको के हो? एक प्रभावकारी नियन्त्रण प्रणालीका विशेषताहरू उल्लेख गर्नुहोस् । ४+६=१०
What is Controlling? Mention the characteristics of an effective control system.💡 सुझाव (१० अङ्क):
योजना अनुसार काम भए नभएको जाँच गर्ने र गल्ती सच्याउने प्रक्रिया नियन्त्रण हो। विशेषतामा वस्तुनिष्ठता (Objectivity), समयबद्धता, लचकता र लागत प्रभावकारिता लेख्नुहोस्।
६. संगठनात्मक संस्कृति (Organizational Culture) भनेको के हो? बैंकको उत्पादकत्व वृद्धिमा सुदृढ संगठनात्मक संस्कृतिको भूमिका चर्चा गर्नुहोस् । ४+६=१०
What is Organizational Culture? Discuss the role of strong organizational culture in increasing the productivity of a bank.💡 सुझाव (१० अङ्क):
संगठनभित्र साझा मूल्य, मान्यता र व्यवहारको समष्टी नै संस्कृति हो। यसले कर्मचारीलाई अनुशासित बनाउने, टिमवर्क बढाउने र ग्राहक सेवाको गुणस्तर सुधार्ने हुनाले उत्पादकत्व बढ्छ भनी लेख्नुहोस्।
७. नेपाल राष्ट्र बैंक ऐन, २०५८ बमोजिम बैंकको ‘लेखापरीक्षण’ (Auditing) सम्बन्धी के व्यवस्था छ? राष्ट्र बैंकको आन्तरिक र बाह्य लेखापरीक्षण बारे प्रष्ट पार्नुहोस् । १०
What are the provisions regarding ‘Auditing’ as per the NRB Act, 2058? Clarify internal and external auditing of NRB.💡 सुझाव (१० अङ्क):
ऐनको दफा ९१ र ९४ को व्यवस्था उल्लेख गर्नुहोस्। महालेखा परीक्षकबाट हुने बाह्य लेखापरीक्षण र बैंकको आफ्नै समितिबाट हुने आन्तरिक लेखापरीक्षणको प्रक्रिया लेख्नुहोस्।
८. बैंक तथा वित्तीय संस्था सम्बन्धी ऐन (BAFIA), २०७३ अनुसार ‘कर्जा असुली’ (Debt Recovery) सम्बन्धी के-के व्यवस्थाहरू छन्? १०
What are the provisions for ‘Debt Recovery’ as per BAFIA, 2073?💡 सुझाव (१० अङ्क):
दफा ५७ को व्यवस्था उल्लेख गर्नुहोस्। धितो लिलाम गर्ने, ऋणीलाई कालोसूचीमा राख्ने, र राहदानी रोक्का गर्ने जस्ता अधिकारहरू बारे लेख्नुहोस्।
९. सम्पत्ति शुद्धीकरण (Money Laundering) निवारण ऐन, २०६४ अनुसार ‘सूचक संस्था’ (Reporting Entities) का दायित्वहरू के-के हुन्? विस्तृतमा लेख्नुहोस् । १०
What are the obligations of ‘Reporting Entities’ as per the ALM Act, 2064? Write in detail.💡 सुझाव (१० अङ्क):
बैंक, बीमा, र सहकारी जस्ता सूचक संस्थाले ग्राहकको पहिचान गर्ने, कारोबारको अभिलेख ५ वर्षसम्म राख्ने र शंकास्पद कारोबार (STR/TTR) को जानकारी वित्तीय जानकारी इकाई (FIU) लाई दिने दायित्वहरू लेख्नुहोस्।
१०. बैंकिङ कसुर तथा सजाय ऐन, २०६४ अनुसार ‘कागजात सच्याई वा नक्कली कागजात बनाई कर्जा लिने वा दिने’ कार्यलाई हुने सजायबारे चर्चा गर्नुहोस् । १०
Discuss the punishments for ‘Taking or providing loans by correcting or creating fake documents’ as per the Banking Offence and Punishment Act, 2064.💡 सुझाव (१० अङ्क):
यो गम्भीर कसुर हो भनी परिभाषित गर्नुहोस्। बिगम जरिवाना र बिगोको मात्रा अनुसार १० लाख देखि करोड सम्म हुने कैद सजायको व्यवस्था तालिकामा देखाउनुहोस्।
