नेपाल राष्ट्र बैंक – द्वितीय पत्र (Second Paper)
अभ्यास सेट – ०४
विषय: अर्थशास्त्र, व्यवस्थापन र बैंकिङ कानुन
पूर्णाङ्क: १०० | समय: ३ घण्टा
१. अन्तराष्ट्रिय व्यापार (International Trade) भन्नाले के बुझिन्छ? तुलनात्मक लाभको सिद्धान्त (Theory of Comparative Advantage) बारे चर्चा गर्नुहोस् । ३+७=१०
What is meant by International Trade? Discuss the Theory of Comparative Advantage.💡 सुझाव (१० अङ्क):
दुई वा दुईभन्दा बढी देशबीच हुने वस्तु तथा सेवाको विनिमय अन्तराष्ट्रिय व्यापार हो। डेभिड रिकार्डोको सिद्धान्त अनुसार, कुनै देशले जुन वस्तु उत्पादनमा अरूभन्दा कम लागत वा बढी दक्षता राख्छ, त्यही वस्तु निर्यात गर्नुपर्छ भन्ने कुरा स्पष्ट पार्नुहोस्।
२. वैदेशिक सहायता (Foreign Aid) भन्नाले के बुझिन्छ? नेपालको विकास प्रक्रियामा वैदेशिक सहायताको आवश्यकता र यसका नकारात्मक प्रभावहरू उल्लेख गर्नुहोस् । ३+७=१०
What is meant by Foreign Aid? Mention the need and negative impacts of foreign aid in Nepal’s development process.💡 सुझाव (१० अङ्क):
द्विपक्षीय वा बहुपक्षीय निकायबाट प्राप्त हुने अनुदान वा सहुलियतपूर्ण ऋण सहायता हो। आवश्यकतामा पुँजी र प्रविधिको अभाव पुर्ति लेख्नुहोस् भने नकारात्मक प्रभावमा परनिर्भरता र सहायताको सर्तहरू (Strings attached) बारे चर्चा गर्नुहोस्।
३. सार्वजनिक ऋण (Public Debt) भनेको के हो? नेपाल जस्तो देशले विकास निर्माणका लागि आन्तरिक ऋण र बाह्य ऋणमध्ये कुनलाई प्राथमिकता दिनुपर्छ? तर्क दिनुहोस् । ३+७=१०
What is Public Debt? Which one should a country like Nepal prioritize for development: Internal or External debt? Give arguments.💡 सुझाव (१० अङ्क):
सरकारले लिएको ऋण सार्वजनिक ऋण हो। बाह्य ऋणमा कम ब्याजदर र लामो अवधि हुने भए तापनि विनिमय दरको जोखिम हुन्छ भने आन्तरिक ऋणले बजारको तरलता सोस्ने डर हुन्छ। दुवैको सन्तुलित प्रयोगबारे सुझाव दिनुहोस्।
४. कर्मचारी भर्ना (Recruitment) र छनोट (Selection) बीचको भिन्नता प्रष्ट पार्नुहोस् । आधुनिक बैंकिङमा दक्ष जनशक्ति छनोटका चुनौतीहरू के-के हुन्? ५+५=१०
Clarify the difference between Recruitment and Selection. What are the challenges of selecting skilled manpower in modern banking?💡 सुझाव (१० अङ्क):
भर्ना एक सकारात्मक प्रक्रिया (आकर्षित गर्ने) र छनोट एक नकारात्मक प्रक्रिया (छान्ने) हो भनी तालिका बनाउनुहोस्। चुनौतीमा प्रविधिमैत्री जनशक्तिको अभाव र ‘Brain Drain’ को समस्या उल्लेख गर्नुहोस्।
५. कार्य सन्तुष्टि (Job Satisfaction) भन्नाले के बुझिन्छ? कर्मचारीको कार्य सन्तुष्टि बढाउन व्यवस्थापनले ध्यान दिनुपर्ने प्रमुख ५ वटा पक्षहरू लेख्नुहोस् । ४+६=१०
What is meant by Job Satisfaction? Write 5 major factors management should consider to increase employee job satisfaction.💡 सुझाव (१० अङ्क):
काम प्रतिको सकारात्मक मनोवृत्ति कार्य सन्तुष्टि हो। पक्षहरूमा आकर्षक तलब, सुरक्षित कार्य वातावरण, वृत्ति विकासको अवसर, कामको कदर र कार्य-जीवन सन्तुलन (Work-life balance) समेट्नुहोस्।
६. समूह कार्य (Teamwork) भनेको के हो? बैंकको लक्ष्य प्राप्तिमा समूह कार्यको महत्वबारे चर्चा गर्नुहोस् । ४+६=१०
What is Teamwork? Discuss the importance of teamwork in achieving the goals of a bank.💡 सुझाव (१० अङ्क):
साझा उद्देश्यका लागि मिलेर काम गर्ने कार्य शैली समूह कार्य हो। यसले ‘Synergy’ (१+१=३) उत्पन्न गर्ने, सेवा प्रवाह छिटो बनाउने र गल्तीको जोखिम घटाउने कुरामा जोड दिनुहोस्।
७. नेपाल राष्ट्र बैंक ऐन, २०५८ अनुसार ‘मौद्रिक इकाई’ र ‘बैंक नोट तथा सिक्का निष्काशन’ सम्बन्धी कानुनी व्यवस्थाहरू के-के छन्? १०
What are the legal provisions regarding ‘Monetary Unit’ and ‘Issuance of Bank Notes and Coins’ as per the NRB Act, 2058?💡 सुझाव (१० अङ्क):
दफा ५० (नेपाली रुपैयाँ मौद्रिक इकाई) र दफा ५२ (नोट तथा सिक्का निष्काशनको एकाधिकार) बारे लेख्नुहोस्। नोट निष्काशन गर्दा राखिने सुरक्षण (Security Cover) बारे पनि संक्षेपमा उल्लेख गर्नुहोस्।
८. बैंक तथा वित्तीय संस्था सम्बन्धी ऐन (BAFIA), २०७३ बमोजिम बैंक तथा वित्तीय संस्थाको ‘स्वेच्छिक खारेजी’ (Voluntary Liquidation) सम्बन्धी प्रक्रिया उल्लेख गर्नुहोस् । १०
Mention the process of ‘Voluntary Liquidation’ of banks and financial institutions as per BAFIA, 2073.💡 सुझाव (१० अङ्क):
दफा ७५ को व्यवस्था उल्लेख गर्नुहोस्। राष्ट्र बैंकको पूर्व स्वीकृति, साधारण सभाको निर्णय, र निक्षेपकर्ता तथा साहुहरूको दायित्व भुक्तानी गर्न सक्ने अवस्थामा मात्र खारेजी हुन सक्ने कुरा स्पष्ट पार्नुहोस्।
९. बैंकिङ कसुर तथा सजाय ऐन, २०६४ अनुसार ‘नक्कली वित्तीय विवरण पेस गर्ने’ कार्यलाई के सजाय हुन्छ? बैंकिङ पारदर्शितामा यसको प्रभाव चर्चा गर्नुहोस् । १०
What is the punishment for ‘Submitting fake financial statements’ as per the Banking Offence and Punishment Act, 2064? Discuss its impact on banking transparency.💡 सुझाव (१० अङ्क):
दफा ९ अनुसार यो कसुर हो। सजायमा बिगो बमोजिम जरिवाना र कैदको व्यवस्था लेख्नुहोस्। नक्कली विवरणले बैंकको जोखिम बढाउने र सर्वसाधारणको विश्वास गुम्ने पक्ष चर्चा गर्नुहोस्।
१०. भुक्तानी तथा फछ्र्यौट ऐन, २०७५ का प्रमुख विशेषताहरू उल्लेख गर्नुहोस् । नेपालमा डिजिटल भुक्तानीलाई सुरक्षित बनाउन यस ऐनले कसरी मद्दत गर्छ? ५+५=१०
Mention the major features of the Payment and Settlement Act, 2075. How does this act help in making digital payments secure in Nepal?💡 सुझाव (१० अङ्क):
भुक्तानी प्रणालीको नियमन, PSP र PSO को अनुमतिपत्र, र राफसाफको व्यवस्था यसका विशेषता हुन्। यसले कारोबारको गोपनीयता र सुरक्षा सुनिश्चित गरी डिजिटल अर्थतन्त्रमा टेवा पुऱ्याउँछ भनी लेख्नुहोस्।
