Subjective Questions 3

लघुवित्त वृहत् परीक्षा तयारी बैंक (१०० प्रश्नोत्तर)

खण्ड १: लघुवित्तको विशिष्टता र बैंकिङ भिन्नता (१-१५)

१.लघुवित्त वित्तीय संस्था र वाणिज्य बैंक (क वर्ग) बीचको मुख्य ३ वटा भिन्नता के हुन्?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

लघुवित्तले बिना धितो सामूहिक जमानीमा ऋण दिन्छ, वाणिज्य बैंकले प्राय: भौतिक धितो खोज्छ।
लघुवित्तको सेवा ग्रामीण र विपन्न वर्ग केन्द्रित हुन्छ, वाणिज्य बैंकको व्यापारिक र आधुनिक शहर केन्द्रित।
लघुवित्तले घरदैलो (Doorstep) सेवा दिन्छ, वाणिज्य बैंकमा ग्राहक स्वयं बैंक जानुपर्छ।

२.‘टेलर काउन्टर’ (Teller Counter) व्यवस्थापन गर्दा ध्यान दिनुपर्ने प्रमुख सुरक्षा पक्षहरू के हुन्?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

नगदको सीमा (Cash Limit) भन्दा बढी रकम काउन्टरमा नराख्ने।
नक्कली नोट चिन्नका लागि ‘UV Detector’ मेसिनको प्रयोग गर्ने।
टेलर क्याबिनमा अनाधिकृत व्यक्तिको प्रवेश निषेध गर्ने।

३.लघुवित्तमा ‘रेमिट्यान्स सेवा’ (Remittance) ले संस्थाको आम्दानीमा कसरी मद्दत गर्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

गैर-ब्याज आम्दानी (Fee-based Income) वृद्धि गर्न।
वैदेशिक रोजगारीबाट आएको पैसालाई निक्षेपको रूपमा संकलन गर्न।
नयाँ ग्राहकहरूलाई संस्थामा आकर्षित गर्न।

४.लघुवित्तमा ‘डिजिटल बैंकिङ’ (Digital Banking Adoption) अपनाउँदा आइपर्ने ३ मुख्य चुनौतीहरू?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

ग्राहकमा प्रविधि सम्बन्धी साक्षरताको कमी।
ग्रामीण क्षेत्रमा कमजोर इन्टरनेट र विद्युत सेवा।
सफ्टवेयर र प्रविधिमा लगानी गर्दा बढ्ने लागत।

५.‘मोबाइल बैंकिङ’ (mBank) सेवाले फिल्ड कर्मचारीको कार्यभार कसरी कम गर्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

किस्ता संकलनका लागि फिल्डमै नगद बोकेर हिँड्ने जोखिम र समय घट्छ।
रियल-टाइम इन्ट्री हुने हुँदा अफिस आएर भौचर भर्ने समय बचत हुन्छ।

६.‘टेलर’ ले भुक्तानी गर्नुअघि चेकमा अनिवार्य जाँच गर्नुपर्ने कुराहरू के-के हुन्?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

मिति, अंक र अक्षरमा लेखिएको रकम मेल खाएको।
खातावालाको हस्ताक्षर (Signature Verification)।
चेकमा केरमेट नभएको र खातामा पर्याप्त मौज्दात रहेको।

७.लघुवित्तलाई किन ‘विपन्नको बैंक’ भनिन्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

बैंकिङ पहुँच नभएका न्यून आय भएका वर्गलाई बिना धितो वित्तीय सेवा दिने हुनाले।

८.‘KYC’ फारम भर्दा ठेगाना प्रमाणका लागि कुन कागजातलाई प्राथमिकता दिइन्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

नागरिकता प्रमाणपत्र र हालसालैको बिजुली/पानीको बिल वा स्थानीय तहको सिफारिस।

९.‘रेमिट्यान्स’ भुक्तानी गर्दा पहिचान खुल्ने कागजातको छायाँकपी किन राखिन्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

सम्पत्ति शुद्धीकरण निवारण ऐनको पालना गर्न र पछि लेखापरीक्षणमा प्रमाण पेश गर्न।

१०.‘क्यास बक्स’ (Cash Box) र ‘स्ट्रङ्ग रुम’ (Strong Room) बीचको फरक?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

क्यास बक्स: टेलरले दैनिक कारोबारका लागि काउन्टरमा राख्ने सानो बाकस।
स्ट्रङ्ग रुम: दिनभरिको नगद र महत्त्वपूर्ण कागजात सुरक्षित राखिने मजबुत कोठा वा दराज।

११.लघुवित्तमा ‘टेलर’ को व्यक्तिगत आचरण कस्तो हुनुपर्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

धैर्यवान, सेवाग्राहीप्रति नम्र र आर्थिक रूपमा पूर्ण इमानदार।

१२.‘एजेन्ट’ बाट हुने रेमिट्यान्स र ‘बैंक’ बाट हुने रेमिट्यान्समा के फरक छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

एजेन्टले कमिसनका लागि सेवा दिन्छ भने बैंकले आफ्नै नेटवर्क प्रयोग गरी सुरक्षित भुक्तानी दिन्छ।

१३.‘डिजिटल वालेट’ मा ‘लोड’ गर्ने सुविधाले लघुवित्तका ग्राहकलाई के फाइदा हुन्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

घरमै बसेर विद्युत, टेलिफोन महसुल तिर्न र किस्ता भुक्तानी गर्न सहज हुन्छ।

१४.लघुवित्तमा ‘सापट’ (Borrowing) को मुख्य स्रोत के हो?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

वाणिज्य बैंकहरूले लगानी गर्नुपर्ने ‘विपन्न वर्ग कर्जा’ बापतको रकम।

१५.‘एकल ग्राहक कर्जा सीमा’ (Single Obligor Limit) लघुवित्तमा कति हुन्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

राष्ट्र बैंकको पछिल्लो निर्देशन अनुसार तोकिएको अधिकतम सीमा (प्राय: ७ देखि १५ लाख धितो सहित)।

खण्ड २: दैनिक सञ्चालन र चुनौतीहरू (१६-३५)

१६.फिल्डमा किस्ता उठाउँदा कर्मचारीले भोग्नुपर्ने ३ वटा दैनिक चुनौतीहरू?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

भौगोलिक विकटता र प्रतिकूल मौसम।
ऋणी सदस्यहरू बैठकमा समयमा उपस्थित नहुनु।
नगद सुरक्षाको जोखिम।

१७.‘भौचर’ (Voucher) भर्दा ‘डेबिट’ र ‘क्रेडिट’ को सामान्य नियम के हो?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

नगद आउँदा ‘क्यास’ डेबिट हुन्छ, नगद बाहिर जाँदा ‘क्यास’ क्रेडिट हुन्छ।

१८.‘नक्कली नोट’ फेला परेमा टेलरले गर्नुपर्ने पहिलो कार्य के हो?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

नोट जफत गर्ने, ‘नक्कली’ छाप लगाउने र सोको जानकारी तत्कालै शाखा प्रमुखलाई दिने।

१९.‘मिस-पोष्टिङ’ (Miss-posting) भनेको के हो? यसलाई कसरी सच्याउने?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

गलत खातामा रकम प्रविष्ट हुनु। यसलाई ‘रिभर्स’ (Reverse) इन्ट्री गरेर सच्याइन्छ।

२०.‘दिनको अन्त्य’ (EOD – End of Day) गर्दा नगद हिसाब नमिलेमा के गर्ने?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

भौचर र लेजर पुन: रुजु गर्ने, क्यास बक्स पुन: गन्ने र नमिलेमा ‘सस्पेन्स’ खातामा राखेर खोज्ने।

२१.‘ई-बैंकिङ’ प्रयोग गर्दा ‘ओटीपी’ (OTP) को महत्त्व के छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

कारोबार गर्ने व्यक्ति वास्तविक खातावाला नै हो भन्ने कुराको अन्तिम पुष्टि गर्न।

२२.‘क्लियरिङ’ (Clearing) भनेको के हो?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

एक बैंकको चेक अर्को बैंकबाट साटिने प्रक्रिया।

२३.‘ग्राहक गुनासो व्यवस्थापन’ का लागि कार्यालयमा के हुनुपर्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

गुनासो पेटिका र सम्बन्धित अधिकारीको फोन नम्बर सूचना पाटीमा टाँसिएको।

२४.‘डर्म्यान्ट एकाउन्ट’ (Dormant Account) भनेको के हो?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

लामो समयसम्म (प्राय: ६ महिना) कुनै कारोबार नभई निष्क्रिय रहेको खाता।

२५.लघुवित्तमा ‘आन्तरिक नियन्त्रण’ (Internal Control) किन गरिन्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

हिनामिना र गल्ती हुन नदिन र वित्तीय विवरणको शुद्धता कायम गर्न।

२६.‘टेलर सर्टेज’ (Teller Shortage) भएमा सो रकम कसले व्यहोर्नुपर्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

कारोबार गर्ने सम्बन्धित टेलर कर्मचारी स्वयंले।

२७.‘इन्टरनेट बैंकिङ’ र ‘मोबाइल बैंकिङ’ बीचको १ फरक?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

इन्टरनेट बैंकिङ ब्राउजरबाट चल्छ, मोबाइल बैंकिङ विशेष एपबाट चल्छ।

२८.‘रेमिट्यान्स’ भुक्तानी दिँदा ‘कन्ट्रोल नम्बर’ को भूमिका?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

सिस्टममा रहेको विवरण र ग्राहकले ल्याएको विवरण रुजु गर्ने मुख्य साँचो।

२९.‘क्यास काउन्टिङ मेसिन’ प्रयोग गर्दाको १ फाइदा?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

समयको बचत र नगद गन्तीमा हुने मानवीय त्रुटिको न्यूनीकरण।

३०.‘ग्राहक पहिचान’ (KYC) कति समयमा अपडेट गर्नुपर्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

सामान्य ग्राहकको हकमा कम्तीमा २ वर्षमा वा विवरण परिवर्तन भएमा तुरुन्तै।

३१.‘पिन कोड’ (PIN) शेयर गर्दा हुने जोखिम?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

अनधिकृत व्यक्तिले खाताको रकम चोर्न सक्ने।

३२.‘बचत पासबुक’ हराएमा ग्राहकले के गर्नुपर्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

संस्थामा निवेदन दिने र निश्चित शुल्क तिरेर नयाँ पासबुक लिने।

३३.‘टेलर’ ले नोट गन्दा ‘सर्टिङ’ (Sorting) किन गर्नुपर्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

सफा र मैला नोटहरू छुट्ट्याउन र झुत्रा नोटहरू चलनचल्तीबाट हटाउन।

३४.‘QR Code’ भुक्तानी लघुवित्तका सदस्यका लागि किन उपयोगी छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

खुद्रा पैसाको झन्झट नहुने र सिधै बैंक खातामा पैसा जम्मा हुने।

३५.‘एटीएम’ (ATM) बाट पैसा निकाल्दा रिसिप्ट निस्किएन तर पैसा काटियो भने के गर्ने?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

तत्काल सम्बन्धित बैंकमा उजुरी (Claim) गर्ने।

खण्ड ३: अन्य महत्वपूर्ण र बारम्बार सोधिने प्रश्नहरू (३६-५०)

३६.‘लघुवित्त’ र ‘सहकारी’ बीचको १ मुख्य कानुनी भिन्नता?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

लघुवित्तलाई नेपाल राष्ट्र बैंकले नियमन गर्छ, सहकारीलाई सहकारी विभागले।

३७.‘कर्जाको वर्गीकरण’ (Loan Classification) कति प्रकारका हुन्छन्?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

असल, सूक्ष्म निगरानी, कमसल, शंकास्पद र खराब।

३८.‘बचत’ भनेको के हो? यसका २ फाइदा।

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

भविष्यको सुरक्षा र पुँजी निर्माणमा सहयोग।

३९.‘ब्याज’ (Interest) र ‘सेवा शुल्क’ (Service Charge) मा के फरक छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

ब्याज पुँजी प्रयोग गरेबापतको शुल्क हो भने सेवा शुल्क प्रशासनिक खर्चका लागि लिइन्छ।

४०.‘विपन्न वर्ग’ भन्नाले कसलाई बुझिन्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

तोकिएको सीमाभन्दा कम आय भएका र राज्यको स्रोत साधनमा पहुँच नभएका मानिसहरू।

४१.‘ग्रामीण कर्जा’ को सदुपयोगिता जाँच किन गरिन्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

ऋण लिएको उद्देश्य र वास्तविक खर्च बीच तालमेल भए नभएको हेर्न।

४२.‘सामूहिक जमानी’ (Group Guarantee) ले लघुवित्तलाई कसरी सुरक्षित बनाउँछ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

भौतिक धितो नहुँदा सदस्यहरू बीचको सामाजिक दबाबले ऋण असुली सुनिश्चित गर्छ।

४३.‘कर्जा प्रवाह’ अघि ऋणीको के हेर्नुपर्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

ऋण तिर्ने क्षमता (Repayment Capacity) र चरित्र (Character)।

४४.‘निक्षेप’ को सुरक्षाको ग्यारेन्टी कसले दिन्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

निक्षेप तथा कर्जा सुरक्षण कोष (५ लाख सम्म)।

४५.‘शाखा प्रबन्धक’ को १ मुख्य जिम्मेवारी?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

शाखाको कुल निक्षेप, कर्जा र असुलीको लक्ष्य प्राप्त गर्नु।

४६.‘बैंकिङ कसूर’ भित्र पर्ने १ क्रियाकलाप?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

खातामा पैसा नभई चेक काट्नु (चेक अनादर)।

४७.‘वित्तीय साक्षरता’ भनेको के हो?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

पैसाको व्यवस्थापन, बचत र लगानी सम्बन्धी आधारभूत ज्ञान।

४८.‘लघुवित्त’ को स्थापनाको मुख्य उद्देश्य?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

गरिबी न्यूनीकरण र ग्रामीण आर्थिक विकास।

४९.‘सूचना प्रविधि’ ले बैंकिङमा ल्याएको १ सकारात्मक परिवर्तन?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

बैंकिङ सेवा छिटो, छरितो र २४ सै घण्टा उपलब्ध हुनु।

५०.लघुवित्तमा ‘फिल्ड सहायक’ को १ मुख्य काम?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

नयाँ सदस्य पहिचान गर्ने र किस्ता संकलन गर्ने।

खण्ड ४: व्यावसायिक व्यवस्थापन र कार्यक्षेत्रका चुनौती (५१-७५)

५१.‘फिल्ड भिजिट’ गर्दा कर्मचारीले ऋणीको व्यवसायको कुन कुरामा ध्यान दिनुपर्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

उत्पादनको बजार माग र कच्चा पदार्थको उपलब्धता।
स्टकको अवस्था र दैनिक बिक्रीको अभिलेख।
व्यवसायबाट प्राप्त हुने खुद आम्दानीले किस्ता धान्न सक्छ कि सक्दैन।

५२.‘कर्जा सूचना केन्द्र’ (CIC) को रिपोर्टमा ‘Overdue’ देखिनुको अर्थ के हो?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

ऋणीले अन्य बैंक वा वित्तीय संस्थामा लिएको ऋणको किस्ता समयमा नतिरेको।
यस्तो अवस्थामा नयाँ ऋण लगानी गर्न जोखिमपूर्ण मानिन्छ।

५३.लघुवित्तमा ‘टेलर’ र ‘क्यासियर’ बीचको कामको बाँडफाँड कसरी हुन्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

टेलरले सिधै ग्राहकसँग बसेर साना नगद कारोबार र चेक भुक्तानी गर्छन्।
क्यासियर वा हेड क्यासियरले ठूलो नगद व्यवस्थापन र टेलरहरूको हिसाब मिलान गर्छन्।

५४.‘एम-बैंकिङ’ (Mobile Banking) प्रयोग गर्दा ‘सिम क्लोनिङ’ बाट कसरी बच्ने?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

अपरिचित व्यक्तिलाई आफ्नो फोन प्रयोग गर्न नदिने।
सिम कार्ड अचानक बन्द भएमा तुरुन्तै बैंक र टेलिकममा जानकारी दिने।

५५.‘रेमिट्यान्स’ एजेन्टले भुक्तानी गर्दा ‘भेरिफिकेशन कोड’ नमिल्नुका २ कारण?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

ग्राहकले कोड गलत टिपाएको वा रेमिट्यान्स कम्पनीको सर्भरमा प्राविधिक समस्या।

५६.लघुवित्तमा ‘डिजिटल साक्षरता’ अभियान चलाउँदा कुन उमेर समूहलाई बढी प्राथमिकता दिनुपर्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

युवा र सक्रिय ऋणीहरूलाई, जसले प्रविधि चाँडो आत्मसात गर्न सक्छन् र घरका अन्य सदस्यलाई सिकाउन सक्छन्।

५७.‘टेलरिङ’ मा ‘Dual Control’ भनेको के हो?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

एउटाले प्रविष्ट (Entry) गरेको हिसाब अर्को अधिकारप्राप्त कर्मचारीले रुजु (Verify) गर्ने प्रक्रिया।

५८.‘रेमिट्यान्स’ कारोबारमा ‘Limit’ किन तोकिएको हुन्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

अवैध हुण्डी कारोबार रोक्न र सम्पत्ति शुद्धीकरण निवारण गर्न।

५९.‘नगद मौज्दात’ (Cash Balance) बढी हुँदा संस्थालाई हुने १ बेफाइदा?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

पैसा प्रयोगविहीन भएर बस्दा आउने ब्याज आम्दानी गुम्ने (Opportunity Cost)।

६०.‘ई-पेमेन्ट’ (e-Payment) गर्दा असफल (Transaction Failed) भएमा ग्राहकलाई कसरी आश्वस्त पार्ने?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

रकम २४ देखि ७२ घण्टा भित्र आफैं फिर्ता हुने जानकारी दिने र प्रमाणको लागि ‘Trace ID’ सुरक्षित राख्न लगाउने।

६१.‘फिल्ड सहायक’ ले केन्द्र बैठकमा किस्ता उठाउँदा ‘रसिद’ काट्न ढिलो गरेमा के हुन्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

हिसाबमा तालमेल नमिलेर ‘हिनामिना’ को आशंका हुन सक्छ र सदस्यको विश्वास घट्छ।

६२.‘ग्राहक पहिचान’ (KYC) मा ‘फोटो’ को महत्त्व के छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

अर्कै व्यक्तिको नाममा कीर्ते कारोबार हुनबाट जोगाउन र वास्तविक ऋणी पहिचान गर्न।

६३.लघुवित्तमा ‘टेलर’ को कम्प्युटर पासवर्ड किन गोप्य हुनुपर्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

आफ्नो युजर आइडीबाट अरू कसैले गलत कारोबार गरेमा जिम्मेवारी स्वयं टेलरको हुने हुनाले।

६४.‘मोबाइल टपअप’ सुविधाले लघुवित्तको डिजिटल बैंकिङमा कसरी आकर्षण बढाउँछ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

दैनिक जीवनमा चाहिने सानो काम घरबाटै हुने भएपछि ग्राहकहरू डिजिटल माध्यममा आकर्षित हुन्छन्।

६५.‘चेक बाउन्स’ हुनुका २ मुख्य कारण?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

खातामा पर्याप्त मौज्दात नहुनु र हस्ताक्षर नमिल्नु।

६६.‘शाखा विस्तार’ गर्दा टेलर काउन्टरको बनावट कस्तो हुनुपर्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

ग्राहक र कर्मचारी बीच भौतिक दूरी कायम हुने गरी सुरक्षित सिसा र फलामको जाली भएको।

६७.‘रेमिट्यान्स’ रकम भुक्तानी गर्दा ग्राहकको ‘नाता’ प्रमाणित किन खोजिन्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

पठाउने र पाउने व्यक्तिको सम्बन्ध स्पष्ट गरी शंकास्पद कारोबार नियन्त्रण गर्न।

६८.‘मोबाइल बैंकिङ’ प्रयोगकर्तालाई ‘फिसिङ अट्याक’ बाट बच्न दिइने १ मुख्य सल्लाह?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

आफ्नो बैंकको युजरनेम र पासवर्ड कसैलाई पनि नबताउने, बैंकले यस्तो विवरण फोनमा माग्दैन।

६९.‘नगद काउन्टर’ मा ‘Panic Button’ किन राखिन्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

आकस्मिक चोरी वा डकैतीको अवस्थामा सुरक्षा निकाय वा अन्य कर्मचारीलाई संकेत दिन।

७०.‘डिजिटल ट्रान्ज्याक्सन’ को ‘हिस्ट्री’ (History) ले ऋणीको कस्तो बानी झल्काउँछ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

समयमा भुक्तानी गर्ने बानी र वित्तीय अनुशासनको अवस्था।

७१.‘सम्पत्ति शुद्धीकरण’ (Money Laundering) को शंका लागेमा टेलरले कसलाई रिपोर्ट गर्ने?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

शाखाको ‘अनुपालन अधिकारी’ (Compliance Officer) लाई।

७२.‘टेलर’ ले नोट गन्दा औंलामा ‘थुक’ लगाउनु किन गलत हो?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

यो अस्वस्थकर छ र नोटमा रहेका कीटाणुले रोग सार्न सक्छन् (नोट गन्ने स्पन्ज प्रयोग गर्नुपर्छ)।

७३.‘ई-कमर्स’ (e-Commerce) भुक्तानीमा लघुवित्तको संलग्नता कसरी हुन सक्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

सदस्यहरूले उत्पादन गरेका सामग्री अनलाइन बेच्दा भुक्तानी लघुवित्तको खातामार्फत लिने व्यवस्था गरेर।

७४.‘रेमिट्यान्स’ प्राप्त गर्ने ग्राहकलाई ‘बचत’ गर्न कसरी प्रोत्साहन गर्ने?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

आएको सबै रकम खर्च नगरी केही हिस्सा भविष्यको लागि बचत खातामा राख्न सुझाव दिएर।

७५.‘क्यास काउन्टर’ मा बस्दा कर्मचारीले पालना गर्नुपर्ने ‘पोसाक आचारसंहिता’ किन महत्त्वपूर्ण छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

संस्थाको व्यावसायिक छवि र पहिचान झल्काउन।

खण्ड ५: बैंकिङ ज्ञान र समसामयिक (७६-१००)

७६.‘सहुलियतपूर्ण कर्जा’ को लागि ब्याज अनुदान दिने निकाय कुन हो?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

नेपाल सरकार (नेपाल राष्ट्र बैंकमार्फत भुक्तानी हुने)।

७७.‘एक ऋणी, एक संस्था’ नीतिले लघुवित्तका ऋणीलाई के असर गरेको छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

धेरैतिरबाट ऋण लिएर ऋणको पासोमा पर्नबाट बचाएको छ।

७८.‘कर्जाको पुनर्संरचना’ भनेको के हो?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

ऋणीको समस्या हेरी ऋणको सर्त, ब्याज वा किस्ता तिर्ने अवधि परिवर्तन गरिदिनु।

७९.‘वित्तीय समावेशीकरण’ मा लघुवित्तको योगदान कसरी झल्किन्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

बैंक नपुगेका ठाउँमा पुगेर गरिब जनतालाई बैंकिङ प्रणालीमा आबद्ध गराउनु।

८०.‘तरलता’ (Liquidity) व्यवस्थापनका लागि लघुवित्तले के गर्न सक्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

बचत संकलन बढाउने र अन्य बैंकहरूबाट लिने सापटको उचित व्यवस्थापन गर्ने।

८१.‘ब्याज कोरिडोर’ (Interest Rate Corridor) ले लघुवित्तलाई कसरी प्रभाव पार्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

बजारमा ब्याजदरको उतारचढावलाई सीमित गरी लघुवित्तको लागत स्थिर राख्न मद्दत गर्छ।

८२.‘बेस रेट’ (Base Rate) भनेको के हो?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

कर्जाको ब्याजदर तोक्दा आधार मानिने न्यूनतम दर।

८३.लघुवित्तमा ‘जोखिम कोष’ (Risk Fund) को व्यवस्था किन गरिन्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

दैवी प्रकोप वा अन्य कारणले ऋण डुब्न लागेमा संस्थालाई सुरक्षा दिन।

८४.‘सम्पत्ति’ (Assets) र ‘दायित्व’ (Liabilities) बीचको सन्तुलन किन हुनुपर्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

संस्था टाट पल्टिनबाट जोगाउन र दिगो सञ्चालन सुनिश्चित गर्न।

८५.‘डिजिटल भुक्तानी’ गर्दा लाग्ने ‘ट्रान्ज्याक्सन चार्ज’ कसले तोक्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

नेपाल राष्ट्र बैंकले (वा बैंक र पेमेन्ट गेटवे बीचको आपसी सहमतिमा सीमा भित्र)।

८६.‘कर्जा असुली’ मा ‘घरदैलो सेवा’ को प्रभावकारिता किन बढी हुन्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

ऋणीसँग सीधा सम्बन्ध स्थापित हुने र तिर्नुपर्ने नैतिक दबाब सिर्जना हुने हुनाले।

८७.लघुवित्तमा ‘बोनस’ वितरण गर्दा राष्ट्र बैंकको कुन निर्देशन पालना गर्नुपर्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

सञ्चित नाफा र जगेडा कोषको सीमा सम्बन्धी निर्देशन।

८८.‘मर्जर’ पछि शाखा मिलान (Branch Rationalization) किन गरिन्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

एउटै ठाउँमा धेरै शाखाहरू भएर हुने सञ्चालन खर्च घटाउन।

८९.‘अनलाइन’ बाट कर्जा आवेदन लिँदा हुने १ मुख्य फाइदा?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

प्रक्रिया छिटो हुने र कागजी विवरण हराउने जोखिम कम हुने।

९०.‘ग्रामीण बचत’ परिचालनको राष्ट्रिय अर्थतन्त्रमा के महत्त्व छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

सानो-सानो पूँजी संकलन भई देशको उत्पादनशील क्षेत्रमा लगानी बढ्छ।

९१.‘चेक’ मा ‘एकाउन्ट पेयी’ (Account Payee) लेख्नुको अर्थ के हो?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

रकम तोकिएको व्यक्तिको बैंक खातामा मात्र जम्मा हुन्छ, नगद साट्न मिल्दैन।

९२.‘टेलरिङ’ मा ‘नगद भेरिफिकेशन’ दिनको कति पटक गर्नुपर्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

कम्तीमा दिनको दुई पटक (मध्यान्तर र दिनको अन्त्यमा)।

९३.‘लघुवित्त’ मा ‘समूह अनुशासन’ भन्नाले के बुझिन्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

नियमित बैठक बस्ने, समयमा किस्ता तिर्ने र समूहका नियमहरू पालना गर्ने कार्य।

९४.‘भर्चुअल टुर’ (Virtual Tour) मार्फत कर्जा विश्लेषण कसरी सम्भव छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

भिडियो कल वा फोटोमार्फत फिल्डमा नगई ऋणीको व्यवसायको प्रत्यक्ष अवस्था हेरेर।

९५.‘कर्जा मिनाहा’ को माग गर्नेहरूलाई कर्मचारीले कसरी सम्झाउने?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

यो निक्षेपकर्ताको पैसा हो र नतिर्दा भविष्यमा बैंकिङ सुविधाबाट वञ्चित भइन्छ भनी बुझाउने।

९६.‘शाखा प्रमुख’ ले ‘टेलर’ को कामको सुपरीक्षण कसरी गर्छन्?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

दैनिक भौचर रुजु गर्ने र नगद मौज्दात भौतिक रूपमा गन्ने।

९७.‘सिएसआर’ (CSR – Corporate Social Responsibility) भनेको के हो?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

संस्थाले आफ्नो नाफाबाट समाजको हितका लागि गर्ने खर्च।

९८.‘निक्षेप फिर्ता’ गर्दा ‘नोमिने’ (Nominee) को भूमिका कहिले हुन्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

खातावालाको मृत्यु भएको अवस्थामा।

९९.‘टेलिफोन’ बाट किस्ता ताकेता गर्दा ध्यान दिनुपर्ने १ मुख्य कुरा?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

अफिसको समयमा मात्र फोन गर्ने र धम्कीपूर्ण भाषा प्रयोग नगर्ने।

१००.तपाईँको विचारमा ‘आधुनिक लघुवित्त’ कस्तो हुनुपर्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

पूर्णतः कागजविहीन (Paperless), डिजिटल र सदस्यको आयस्तर उकास्न उद्यमसँग जोडिएको।

लघुवित्त वृहत् परीक्षा तयारी बैंक (१०० प्रश्नोत्तर)

Banking AI Pro

Banking Intelligence Hub