Subjective Questions 2

लघुवित्त तयारी बैंक: Set 2 (१-५०)

खण्ड १: नीतिगत, कानुनी व्यवस्था र नियमन (१-२५)

१.नेपाल राष्ट्र बैंक ऐन, २०५८ ले बैंकलाई दिएको ‘अन्तिम ऋणदाता’ (Lender of Last Resort) को भूमिका भन्नाले के बुझिन्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

बैंकिङ प्रणालीमा तरलताको चरम संकट हुँदा राष्ट्र बैंकले वित्तीय संस्थाहरूलाई ऋण दिने।
वित्तीय स्थायित्व कायम गरी सर्वसाधारणको विश्वास टुट्न नदिने।
अन्य स्रोतहरूबाट रकम प्राप्त हुन नसक्ने अवस्थामा मात्र यो सुविधा दिइने।

२.बैंक तथा वित्तीय संस्था सम्बन्धी ऐन, २०७३ अनुसार सञ्चालक समितिको गठन र योग्यता सम्बन्धी व्यवस्था के छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

कम्तिमा ५ र बढीमा ७ जना सञ्चालक रहने व्यवस्था।
एक जना स्वतन्त्र सञ्चालक अनिवार्य हुनुपर्ने।
सम्बन्धित क्षेत्रमा तोकिएको अनुभव र शैक्षिक योग्यता (कम्तिमा स्नातक) हुनुपर्ने।
कर्जा सूचना केन्द्रको कालोसूचीमा नपरेको हुनुपर्ने।

३.सम्पत्ति शुद्धीकरण निवारण ऐन बमोजिम ‘अस्वाभाविक कारोबार’ पहिचान गर्ने आधारहरू के-के हुन्?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

ग्राहकको आम्दानीको स्रोतसँग मेल नखाने ठूलो रकमको कारोबार।
पटक-पटक साना रकमहरू धेरै संख्यामा जम्मा हुनु (Structuring)।
आर्थिक रूपमा निष्क्रिय खाताहरूमा अचानक ठूलो कारोबार हुनु।
बिना कुनै ठोस व्यावसायिक कारण टाढाको ठाउँबाट रकम स्थानान्तरण हुनु।

४.लघुवित्तले पालना गर्नुपर्ने ‘एकीकृत निर्देशन’ मा ब्याजदर सम्बन्धी पछिल्लो व्यवस्था के छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

अधिकतम ब्याजदरको सीमा (Cap) १५ प्रतिशत कायम गरिएको।
कर्जा सेवा शुल्क अधिकतम १.५ प्रतिशत मात्र लिन पाइने।
बचत र कर्जाको ब्याजदर बीचको अन्तर (Spread Rate) ४.५ प्रतिशतभन्दा कम हुनुपर्ने।

५.लघुवित्तको ‘एक ऋणी, एक संस्था’ नीतिले वित्तीय क्षेत्रमा कस्तो प्रभाव पारेको छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

एउटै व्यक्तिले धेरै संस्थाबाट ऋण लिने (Multi-banking) समस्याको अन्त्य।
ऋणको अतिभार (Over-indebtedness) बाट ग्राहकलाई बचाउने।
खराब कर्जा (NPL) न्यूनीकरणमा मद्दत पुग्ने।
ग्राहकको वास्तविक ऋण तिर्ने क्षमताको सहि मूल्याङ्कन हुने।

६.निक्षेप तथा कर्जा सुरक्षण कोषमा लघुवित्तले गर्नुपर्ने सुरक्षण सम्बन्धी व्यवस्था उल्लेख गर्नुहोस्।

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

५ लाखसम्मको व्यक्तिगत निक्षेप अनिवार्य रूपमा सुरक्षित गर्नुपर्ने।
विपन्न वर्गमा प्रवाह गरिएको कर्जाको बीमा वा सुरक्षण गर्नुपर्ने।
प्राकृतिक प्रकोप वा मृत्युका कारण ऋण डुब्नबाट संस्थालाई जोगाउने।

७.लघुवित्तमा ‘पूँजी कोष पर्याप्तता’ (Capital Adequacy Ratio) गणना गर्दा ध्यान दिनुपर्ने पक्ष के हुन्?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

प्राथमिक पूँजी र पूरक पूँजीको योगफल।
जोखिम भारित सम्पत्ति (Risk Weighted Assets) को आधारमा ८ प्रतिशत कायम गर्नुपर्ने।
संस्थाको जोखिम वहन गर्ने क्षमतालाई बलियो बनाउन।

८.‘कर्जा सूचना केन्द्र’ (CIC) बाट रिपोर्ट लिनुअघि र पछिका प्रक्रियाहरू के-के हुन्?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

ग्राहकको मन्जुरीनामा लिने।
सिस्टममा ग्राहकको विवरण प्रविष्ट गरी रिपोर्ट माग गर्ने।
रिपोर्टमा देखिएको कालोसूची वा अन्य संस्थाको ऋणको आधारमा कर्जा स्वीकृतिको निर्णय गर्ने।

९.‘ब्याजदर कोरिडोर’ (Interest Rate Corridor) ले लघुवित्तको लागतमा कसरी प्रभाव पार्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

बजारको तरलता अनुसार अन्तर-बैंक ब्याजदर सन्तुलनमा राख्ने।
लघुवित्तले अन्य बैंकबाट लिने सापटको ब्याजदर स्थिर बनाउन सहयोग गर्ने।

१०.विदेशी विनिमय नियमित गर्ने ऐन अन्तर्गत लघुवित्तले विदेशी ऋण लिन सक्छन्? प्रक्रिया के छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

राष्ट्र बैंकको पूर्व स्वीकृति लिएर मात्र विदेशी दातृ निकायबाट ऋण लिन पाइने।
विदेशी विनिमय जोखिम (Hedging) को व्यवस्थापन गर्नुपर्ने।
उक्त रकम तोकिएको क्षेत्रमा मात्र लगानी गर्नुपर्ने।

११.‘संस्थागत सुशासन’ (Corporate Governance) का ५ वटा मुख्य खम्बाहरू के हुन्?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

पारदर्शिता, उत्तरदायित्व, इमानदारी, कानुनको पालना र सरोकारवालाको हित संरक्षण।

१२.लघुवित्तमा ‘आन्तरिक लेखापरीक्षण’ र ‘व्यवस्थापन अडिट’ बीचको फरक?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

आन्तरिक लेखापरीक्षण: वित्तीय कारोबार र नियमको पालना हेर्ने।
व्यवस्थापन अडिट: निर्णय प्रक्रिया, स्रोतको उपयोग र कार्यक्षमताको प्रभावकारिता हेर्ने।

१३.‘खराब कर्जा’ (NPL) ५ प्रतिशत भन्दा माथि पुग्दा राष्ट्र बैंकले कस्तो कारबाही गर्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

लाभांश वितरणमा रोक लगाउन सक्ने।
नयाँ शाखा विस्तारमा प्रतिबन्ध लगाउन सक्ने।
शीघ्र सुधारात्मक कारबाही (PCA) अन्तर्गत विशेष निगरानीमा राख्ने।

१४.लघुवित्तमा ‘निक्षेप संकलन’ को सीमा सम्बन्धी व्यवस्था के छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

सदस्यहरूबाट मात्र बचत संकलन गर्न पाउने।
कुल पूँजी कोषको १० गुणासम्म मात्र निक्षेप र सापट परिचालन गर्न पाउने।

१५.‘कर्जा वर्गीकरण’ गर्दा ‘वाच लिस्ट’ (Watch List) मा राख्नुपर्ने २ वटा अवस्था लेख्नुहोस्।

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

भाखा नाघेको १ महिनादेखि ३ महिनासम्म भएको।
एक पटक ऋण लिएर अर्को संस्थामा पनि सदस्य रहेको पाइएमा।

१६.बैंकिङ कसूर तथा सजाय ऐन अनुसार ‘चेक अनादर’ (Check Bounce) मा हुने सजाय के हो?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

बिगो बमोजिमको जरिवाना र ३ महिनासम्म कैद वा दुवै।
कालोसूचीमा समावेश।

१७.‘सम्पत्ति शुद्धीकरण’ निवारणमा ‘Tipping Off’ भनेको के हो?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

शंकास्पद कारोबारको रिपोर्टिङ गर्दा सो जानकारी ग्राहकलाई दिनु। यो गैरकानुनी कार्य हो।

१८.लघुवित्तमा ‘परिवर्तनीय ऋण’ (Convertible Loan) को अवधारणा के हो?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

भविष्यमा निश्चित सर्त पूरा भएपछि शेयरमा परिणत हुन सक्ने ऋण।

१९.‘म्युचुअल फण्ड’ हरूले लघुवित्तको शेयरमा लगानी गर्दा ध्यान दिनुपर्ने नीति के छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

कुल लगानीको निश्चित प्रतिशत मात्र एउटै क्षेत्रमा लगानी गर्न पाउने सीमा।

२०.लघुवित्तको ‘साधारण सभा’ मा गणपूरक संख्या (Quorum) पुग्न कति शेयरधनी हुनुपर्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

कुल शेयरधनी संख्याको ५० प्रतिशतभन्दा बढी शेयर प्रतिनिधित्व हुने शेयरधनी।

२१.‘विपन्न वर्ग कर्जा’ अन्तर्गत कुन-कुन क्षेत्र पर्दछन्?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

लघु व्यवसाय, कृषि, साना यातायात, र महिला उद्यमशीलता।

२२.लघुवित्तले कायम गर्नुपर्ने ‘अनिवार्य नगद मौज्दात’ (CRR) को प्रतिशत कति छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

निक्षेपको न्यूनतम २ प्रतिशत (हालको व्यवस्था अनुसार)।

२३.‘कर्जाको पुनर्संरचना’ र ‘पुनस्तालिकीकरण’ गर्दा कति प्रोभिजनिङ गर्नुपर्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

न्यूनतम १२.५ प्रतिशत वा सोभन्दा बढी (जोखिमको आधारमा)।

२४.लघुवित्तमा ‘स्वतन्त्र सञ्चालक’ को नियुक्ति कसले गर्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

सञ्चालक समितिको सिफारिसमा साधारण सभाले।

२५.‘KYC’ अपडेट नगर्ने ग्राहकको खातामा कस्तो प्रतिबन्ध लगाउन सकिन्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

कारोबार रोक्का गर्ने र रकम भुक्तानीमा रोक लगाउने।

खण्ड २: फिल्ड अपरेशन र सामूहिक पद्धति (२६-५०)

२६.नयाँ कार्यक्षेत्र छनोट (Area Selection) गर्दा ध्यान दिनुपर्ने ३ वटा मुख्य भौगोलिक पक्ष?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

बस्तीको घनत्व र आर्थिक गतिविधि।
यातायात र सञ्चारको पहुँच।
अन्य प्रतिस्पर्धी लघुवित्तहरूको उपस्थिति।

२७.‘समूह गतिशिलता’ (Group Dynamics) भनेको के हो?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

समूहका सदस्यहरू बीचको आपसी सम्बन्ध, सहकार्य र निर्णय प्रक्रियाको प्रभावकारिता।

२८.केन्द्र बैठकमा ‘वित्तीय साक्षरता’ प्रदान गर्दा कुन-कुन विषय समेट्नुपर्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

बचतको महत्त्व, ऋणको सदुपयोग, पारिवारिक बजेट र डिजिटल बैंकिङ सुरक्षा।

२९.ऋणीको ‘ऋण तिर्ने क्षमता’ (Repayment Capacity) मापन गर्ने सरल विधि के हो?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

(कुल मासिक आम्दानी – कुल मासिक खर्च) = बचत। सो बचत किस्ताभन्दा बढी हुनुपर्ने।

३०.लघुवित्तमा ‘सामूहिक कोष’ (Group Fund) को उपयोग कसरी गर्न सकिन्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

सदस्यहरूलाई आकस्मिक सानो ऋण दिन र सामाजिक कार्यमा खर्च गर्न।

३१.‘फिल्ड सहायक’ मा हुनुपर्ने नेतृत्वदायी गुणहरू के हुन्?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

धैर्यता, उत्प्रेरणा दिने क्षमता, समस्या समाधान गर्ने सीप र इमानदारिता।

३२.‘कर्जाको सदुपयोगिता’ जाँच (LUC) गर्दा व्यवसाय नभेटिएमा के गर्ने?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

तत्कालै स्पष्टीकरण लिने, ऋण फिर्ताका लागि प्रक्रिया सुरु गर्ने र समूहलाई जानकारी गराउने।

३३.समूहमा ‘विवाद’ उत्पन्न भएमा कर्मचारीको भूमिका के हुन्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

मध्यस्थकर्ताको रूपमा दुवै पक्षको कुरा सुन्ने र आपसी सहमतिमा समाधान निकाल्ने।

३४.‘ग्रामीण महिला’ हरूको सशक्तीकरणमा लघुवित्तको योगदान कसरी मापन गर्ने?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

निर्णय प्रक्रियामा सहभागिता, सम्पत्तिमा स्वामित्व र आत्मविश्वासमा आएको परिवर्तन।

३५.‘डिजिटल किस्ता संकलन’ गर्दा फिल्डमा आउन सक्ने चुनौतीहरू?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

इन्टरनेटको समस्या, सदस्यको डिजिटल ज्ञानको कमी र सिस्टम फेलियर।

३६.लघुवित्तमा ‘सामाजिक नक्सांकन’ (Social Mapping) को नमुना कसरी तयार गर्ने?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

गाउँको मुख्य बाटो, घरधुरी संख्या र विपन्न बस्ती छुट्टिने गरी स्केच बनाउने।

३७.‘ग्रुप ग्यारेन्टी’ को कानुनी हैसियत के हुन्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

सदस्यले नतिरेमा बाँकी सदस्यहरू संयुक्त र व्यक्तिगत रूपमा जिम्मेवार हुने नैतिक र कानुनी प्रतिवद्धता।

३८.‘कर्जा नपाउने वर्ग’ (The Unbanked) लाई समेट्न लघुवित्तले चाल्नुपर्ने कदम?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

धितो बिनाको ऋणमा जोड, दुर्गम क्षेत्रमा शाखा विस्तार र सरलीकृत प्रक्रिया।

३९.‘बचत फिर्ता’ प्रक्रियालाई कसरी छिटो र पारदर्शी बनाउन सकिन्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

अनलाइन सिस्टमबाटै तुरुन्तै स्वीकृति र एसएमएस नोटिफिकेशन।

४०.‘आकस्मिक कर्जा’ (Emergency Loan) कुन-कुन अवस्थामा दिन सकिन्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

स्वास्थ्य उपचार, सुत्केरी खर्च र प्राकृतिक प्रकोपबाट भएको क्षति।

४१.‘फिल्ड भिजिट’ गर्दा कर्मचारीले पालना गर्नुपर्ने सुरक्षा नियमहरू?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

ठूलो नगद साथमा नराख्ने, तोकिएको रुटमा मात्र हिँड्ने र राति अबेरसम्म फिल्डमा नबस्ने।

४२.‘ऋण पुन: लगानी’ (Loan Cycle) बढ्दै जाँदा जोखिम कसरी बढ्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

ऋणको रकम बढ्दै जाँदा तिर्ने क्षमतामा ह्रास आउन सक्ने र दुरुपयोग हुने सम्भावना।

४३.लघुवित्तमा ‘सीपमूलक तालिम’ को प्रभावकारिता कसरी जाँच्ने?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

तालिमपछि सुरु गरिएको व्यवसाय र त्यसबाट भएको आम्दानी वृद्धि।

४४.‘केन्द्र प्रमुख’ को चुनाव गर्दा अपनाइने लोकतान्त्रिक विधि?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

सदस्यहरू बीच गोप्य मतदान वा सर्वसहमति।

४५.‘कर्जा असुली’ को लागि ‘मानवीय व्यवहार’ किन आवश्यक छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

संस्थाको छवि बचाउन र सदस्यको आत्मसम्मानको सम्मान गर्न।

४६.‘डिलिङ’ (Dealing) र ‘रिकभरी’ मा फरक के छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

डिलिङ: दैनिक सम्बन्ध र कारोबार। रिकभरी: भाखा नाघेको पैसा उठाउने प्रक्रिया।

४७.लघुवित्तमा ‘बिमा’ को प्रिमियम संकलन गर्ने प्रक्रिया के हो?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

कर्जा प्रवाह गर्दाकै बखत वा वार्षिक रूपमा निश्चित रकम संकलन गरी बिमा कम्पनीमा पठाउने।

४८.‘समूह खारेजी’ (Group Dissolution) कुन अवस्थामा गरिन्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

सबै सदस्यले ऋण चुक्ता गरेमा वा समूहमा अनुशासन कायम हुन नसकेमा।

४९.‘बचतको विविधीकरण’ भन्नाले के बुझिन्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

विभिन्न प्रकारका योजना (बाल बचत, पेन्सन बचत) मार्फत निक्षेप संकलन।

५०.‘केन्द्र बैठक’ मा कर्मचारी ढिलो पुग्दा पर्न सक्ने ३ नकारात्मक असर?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

सदस्यको समय खेर जाने, अनुशासनमा कमी आउने र संस्था प्रतिको विश्वास घट्ने।

लघुवित्त तयारी बैंक: Set 2 (५१-१००)

खण्ड ३: प्रविधि, जोखिम र सुरक्षा (५१-७५)

५१.लघुवित्तमा ‘फिसिङ’ (Phishing) को जोखिम न्यूनीकरण गर्ने उपायहरू के हुन्?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

अपरिचित ईमेल वा लिङ्कमा क्लिक नगर्न कर्मचारी र ग्राहकलाई सचेत गराउने।
आधिकारिक वेबसाइट र एप मात्र प्रयोग गर्न लगाउने।
पासवर्ड वा ओटीपी कसैलाई नदिन प्रशिक्षण दिने।

५२.‘क्लाउड कम्प्युटिङ’ ले लघुवित्तको डाटा व्यवस्थापनमा कसरी मद्दत गर्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

भौतिक सर्भरको लागत घटाउने।
जुनसुकै स्थानबाट सुरक्षित रूपमा डाटा एक्सेस गर्न सकिने।
डाटा ब्याकअप र रिकभरी प्रक्रिया सजिलो हुने।

५३.‘अपरेशनल रिस्क’ (Operational Risk) भनेको के हो? यसका २ स्रोत लेख्नुहोस्।

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

मानवीय त्रुटि, प्रणालीको असफलता वा बाह्य घटनाबाट हुने नोक्सानीको जोखिम।
स्रोत १: कर्मचारीको लापरवाही वा हिनामिना।
स्रोत २: सफ्टवेयर वा प्रविधिमा आउने प्राविधिक समस्या।

५४.‘डेटा इन्क्रिप्शन’ (Data Encryption) को महत्त्व के छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

सूचनालाई गोप्य कोडमा बदल्ने जसले गर्दा अनधिकृत व्यक्तिले डाटा बुझ्न सक्दैन।
अनलाइन भुक्तानी र ग्राहकको व्यक्तिगत विवरण सुरक्षित राख्न।

५५.‘कर्जा केन्द्रीकरण जोखिम’ (Credit Concentration Risk) भन्नाले के बुझिन्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

एउटै क्षेत्र, भूगोल वा निश्चित समूहका ऋणीहरूमा मात्र ठूलो लगानी हुनु।
त्यो विशेष क्षेत्रमा संकट आउँदा संस्था नै डुब्न सक्ने जोखिम।

५६.‘टु-फ्याक्टर अथेन्टिकेसन’ (2FA) किन अनिवार्य मानिन्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

पासवर्ड चोरी भए पनि मोबाइलमा आउने ओटीपी (OTP) बिना खाता खोल्न नमिल्ने सुरक्षा तह।

५७.‘आईटी अडिट’ (IT Audit) लघुवित्तमा किन आवश्यक छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

सूचना प्रविधि प्रणालीको सुरक्षा र कार्यक्षमता परीक्षण गर्न।
ह्याकिङ र डिजिटल फ्रड रोक्न।

५८.‘सफ्टवेयर कस्टमाइजेसन’ गर्दा ध्यान दिनुपर्ने पक्ष के हो?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

प्रणालीले राष्ट्र बैंकको प्रतिवेदन ढाँचालाई पूर्ण रूपमा सहयोग गर्ने हुनुपर्छ।

५९.‘डिजास्टर रिकभरी साइट’ (DRS) को भूमिका के हो?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

मुख्य डाटा सेन्टरमा आगलागी वा प्राकृतिक प्रकोप भएमा डाटा सुरक्षित राख्ने वैकल्पिक ठाउँ।

६०.‘ई-केवाईसी’ (e-KYC) ले के फाइदा पुर्याउँछ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

ग्राहक पहिचान प्रक्रिया छिटो र झन्झटमुक्त बनाउने।
कागजी प्रक्रियामा हुने खर्च घटाउने।

६१.‘मिसिन लर्निङ’ को प्रयोग लघुवित्तमा कहाँ हुन सक्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

ऋणीको व्यवहार विश्लेषण गरी कर्जा असुलीको सम्भावना अनुमान गर्न।

६२.‘साइबर सेक्युरिटी पोलिसी’ मा हुनुपर्ने एउटा महत्त्वपूर्ण बुँदा?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

नियमित रूपमा कर्मचारीको पासवर्ड परिवर्तन र सिस्टम एक्सेस नियन्त्रण।

६३.‘डाटा गोपनीयता’ (Data Privacy) भन्नाले के बुझिन्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

ग्राहकको मञ्जुरी बिना उनीहरूको वित्तीय वा व्यक्तिगत विवरण तेस्रो पक्षलाई नदिनु।

६४.‘तरलता जोखिम’ (Liquidity Risk) कसरी सिर्जना हुन्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

अल्पकालीन दायित्व (बचत फिर्ता) भुक्तानी गर्न पर्याप्त नगद नहुँदा।

६५.‘प्रतिष्ठागत जोखिम’ (Reputational Risk) भनेको के हो?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

संस्थाको बारेमा नकारात्मक समाचार वा गलत प्रचारले जनविश्वास घट्ने अवस्था।

६६.‘मार्केट रिस्क’ (Market Risk) भित्र के-के पर्दछन्?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

ब्याजदरमा हुने परिवर्तन र शेयर बजारको उतारचढाव।

६७.‘इन्टरनल कन्ट्रोल सिस्टम’ (ICS) को उद्देश्य के हो?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

संस्थाको सम्पत्ति सुरक्षित राख्ने र कार्य सञ्चालनमा अनुशासन कायम गर्ने।

६८.‘अनुपालन जोखिम’ (Compliance Risk) भनेको के हो?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

कानुन र राष्ट्र बैंकको निर्देशन पालना नगर्दा हुने जरिवाना र कारबाहीको जोखिम।

६९.‘ब्याकअप पोलिसी’ भनेको के हो?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

दैनिक रूपमा वित्तीय कारोबारको प्रतिलिपि छुट्टै सुरक्षित स्थानमा राख्ने प्रक्रिया।

७०.‘ह्याकिङ’ बाट बच्न अपनाइने एउटा प्रविधि?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

फायरवाल (Firewall) र एन्टिभाइरस सफ्टवेयरको नियमित प्रयोग।

७१.‘पेमेन्ट गेटवे’ भन्नाले के बुझिन्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

अनलाइनबाट पैसा तिर्न वा प्राप्त गर्न प्रयोग गरिने डिजिटल माध्यम (जस्तै: ConnectIPS)।

७२.‘डिजिटल सिग्नेचर’ को कानुनी मान्यता के छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

विद्युतीय कारोबार ऐन अनुसार यो हस्तलिखित हस्ताक्षर सरह मान्य हुन्छ।

७३.‘सिस्टम अपटाइम’ (System Uptime) किन महत्त्वपूर्ण छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

ग्राहकलाई २४ सै घण्टा सेवा दिन र कारोबारमा अवरोध आउन नदिन।

७४.‘मोवाइल बैंकिङ’ मा हुने जोखिम के हो?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

फोन हराएमा वा सिम कार्ड अनधिकृत रूपमा परिवर्तन भएमा खातामा पहुँच हुने जोखिम।

७५.‘फिजिकल सेक्युरिटी’ भित्र के पर्दछ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

कार्यालयमा सीसीटीभी क्यामेरा र सर्भर रुममा सीमित पहुँचको व्यवस्था।

खण्ड ४: लेखा, विश्लेषण र समसामयिक चुनौती (७६-१००)

७६.‘सस्पेन्स एकाउन्ट’ (Suspense Account) लाई कहिले बन्द गर्नुपर्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

जतिसक्दो चाँडो कारोबारको वास्तविक शीर्षक पत्ता लगाएर हिसाब मिलान गरी बन्द गर्नुपर्छ।

७७.‘ब्याड डेट’ (Bad Debt) राइट अफ गर्दा वासलातमा के असर पर्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

संस्थाको कुल सम्पत्ति (Asset) घट्छ र सञ्चित नाफामा पनि कमी आउँछ।

७८.‘रिटेन्ड अर्निङ’ (Retained Earnings) को मुख्य प्रयोग के हो?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

संस्थाको आन्तरिक पूँजी बलियो बनाउन र बोनस शेयर जारी गर्न।

७९.‘OSS’ (Operational Self-Sufficiency) १००% भन्दा माथि हुनुको अर्थ के हो?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

संस्था आफ्नो नियमित आम्दानीबाटै सबै खर्च धान्न सक्षम छ भन्ने बुझिन्छ।

८०.‘अडिट ट्रेल’ (Audit Trail) किन आवश्यक छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

कुनै पनि कारोबारमा भएको त्रुटि वा जालसाजीको जरासम्म पुग्न सहयोग पुग्छ।

८१.‘अफ-ब्यालेन्स सिट’ मा पर्ने एउटा उदाहरण दिनुहोस्।

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

ग्राहकको लागि बैंकले जारी गरेको जमानत (Letter of Guarantee)।

८२.‘कस्ट अफ फण्ड’ (Cost of Fund) कसरी निकालिन्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

बचत र सापटमा दिइने कुल ब्याज खर्चलाई औसत निक्षेप र सापटले भाग गरेर।

८३.‘लिक्विडिटी रेसियो’ (Liquidity Ratio) किन महत्त्वपूर्ण छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

कुनै पनि बेला ग्राहकले बचत माग्दा फिर्ता दिन सक्ने क्षमता छ कि छैन भनी हेर्न।

८४.‘डेप्रिसिएसन’ (Depreciation) भनेको के हो?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

स्थिर सम्पत्तिको प्रयोगबाट समयक्रममा हुने मूल्यको ह्रास।

८५.‘विपन्न वर्ग कर्जा’ को ब्याज अनुदान कसरी प्राप्त हुन्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

नेपाल सरकारले तोकेका क्षेत्रमा लगानी गर्दा राष्ट्र बैंकमार्फत ब्याजमा ५% सम्म अनुदान पाइन्छ।

८६.लघुवित्तमा ‘बहुबैंकिङ’ (Multiple Banking) समस्या कसरी हल गर्ने?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

कर्जा सूचना केन्द्रको प्रतिवेदन अनिवार्य हेर्ने र एउटै ऋणीलाई सीमाभन्दा बढी ऋण नदिने।

८७.‘ऋण मिनाहा’ को आन्दोलनले लघुवित्तलाई कसरी असर गर्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

कर्जा असुली ठप्प भई संस्था टाट पल्टिने जोखिम बढ्छ।

८८.‘डिजिटल डिभाइड’ न्यूनीकरणमा लघुवित्तको भूमिका?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

ग्रामीण महिलाहरूलाई स्मार्टफोन र डिजिटल बैंकिङ चलाउने तालिम दिने।

८९.‘ESG’ रिपोर्टिङ भनेको के हो?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

संस्थाले वातावरण (Environment), समाज (Social) र सुशासन (Governance) मा गरेको योगदानको विवरण।

९०.‘एजेन्ट बैंकिङ’ को फाइदा के हो?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

न्यून लागतमा दुर्गम बस्तीका मानिसहरूलाई बैंकिङ पहुँच पुर्याउन सकिने।

९१.कोरोना महामारीपछि लघुवित्तमा आएको मुख्य चुनौती?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

साना व्यवसायीको आम्दानी घट्दा ऋण असुलीमा परेको समस्या र ब्याज तिर्ने क्षमतामा कमी।

९२.‘स्वार्थको द्वन्द्व’ (Conflict of Interest) रोक्न के गर्ने?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

सञ्चालक वा कर्मचारीका आफन्तलाई ऋण दिँदा विशेष सावधानी र पारदर्शिता अपनाउने।

९३.‘स्थानीय सरकार’ सँग लघुवित्तको सहकार्य कसरी हुन सक्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

उद्यमशीलता तालिम र स्थानीय उत्पादनको बजारिकरणमा सहकार्य गरेर।

९४.‘मोबाइल वालेट’ र लघुवित्त बीचको सम्बन्ध कस्तो हुनुपर्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

प्रतिस्पर्धी भन्दा पनि सहयोगी भएर किस्ता तिर्ने माध्यमको रूपमा प्रयोग गर्नुपर्छ।

९५.‘HR टर्नओभर’ घटाउने १ प्रभावकारी उपाय?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

कर्मचारीलाई उचित पारिश्रमिक र वृत्ति विकासको अवसर प्रदान गर्ने।

९६.‘सामाजिक सञ्जाल’ को प्रभाव लघुवित्तमा कस्तो छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

संस्थाको सूचना प्रवाहमा सकारात्मक र नकारात्मक दुवै प्रकारको प्रभाव पर्न सक्छ।

९७.‘फिनटेक’ (Fintech) भनेको के हो?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

वित्तीय सेवा र प्रविधिको संगम (जस्तै: अनलाइन कर्जा स्वीकृति)।

९८.‘ब्रान्डिङ’ ले लघुवित्तलाई कसरी मद्दत गर्छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

बजारमा संस्थाको छुट्टै पहिचान बनाउन र जनविश्वास जित्न।

९९.‘मेन्टरिङ’ (Mentoring) भनेको के हो?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

अनुभवी कर्मचारीले नयाँ कर्मचारीलाई कार्यक्षेत्रमा सिकाउने र मार्गदर्शन गर्ने प्रक्रिया।

१००.तपाईँको विचारमा लघुवित्तको भविष्य के मा निर्भर छ?

🎯 मुख्य बुँदाहरू:

पूर्ण डिजिटलाइजेशन र ग्राहकको वास्तविक आयस्तर उकास्ने प्रभावकारी कार्यक्रमहरूमा।

Subjective Quick Access

Set 01

Set 02

Set 03

Subjective Quick Access

Set 01

Set 02

Set 03

लघुवित्त तयारी बैंक: Set 2 (प्रश्न १-५०)

लघुवित्त तयारी बैंक: Set 2 (प्रश्न ५१-१००)

Subjective Questions 2

लघुवित्त तयारी बैंक: Set 2 (प्रश्न १-५०)

लघुवित्त तयारी बैंक: Set 2 (प्रश्न ५१-१००)

Banking AI Pro

Banking Intelligence Hub